Kastelen

 

Bijna niets is zo romantisch als de aanblik van een Schots kasteel op een klein eilandje in een stil loch. Overal in de hooglanden , waar de clans elkaar naar het leven stonden en regelmatige op strooptochten gingen zijn deze formidabele schuilplaatsen terug te vinden, vaak op afgelegen plekken. Uit de vroegste Pictische brochs (stenen torens uit de IJzertijd) en Normandische motte-and-bailey-kastelen ontwikkelde zich in de 13de eeuw de typisch Schotse woontoren. Vanaf de 17de eeuw was de verdediging minder belang geworden en werden tal van grote paleizen gebouwd.

 

Motte en Bailley

 

Deze ‘belt-en-ballie’-kastelen deden hun intrede in de 12de eeuw. Ze stonden op twee al dan niet kunstmatige heuvels omgeven door een muur of palissade en een gracht. De hoogste heuvel, of ‘motte’, bood plaats aan de donjon en de woning van de kasteelheer en was de meest versterkte. Binnen de ‘bailley’op de lagere heuvel woonde het gewone volk.

 

 

 

 

 

 

 

Vroege woontoren

 

In de 13de eeuw verschenen de eerste Schotse woontorens, bedoeld om bescherming te bieden bij lokale conflicten. Het ontwerp hield wel 400 jaar stand. Oorspronkelijk ging het om een enkele toren van drie of vier verdiepingen met een rechthoekig grondplan. De muren waren kaal en hadden weinig ramen. Door alleen verticaal uit te breiden, in de vorm van toegevoegde torens, hield men het oppervlak dat kon worden aangevallen beperkt

 

 

 

 

 

Late woontoren

 

Hoewel latere kastelen nauwelijks nog een verdedigende functie hadden, bleef de bouwstijl van de vroegere woontoren populair . In de 17de eeuw werden rond de oorspronkelijke toren vleugels voor bewoning gebouwd ( die vaak een binnenplaats omgaven ). Kantelen en flankeertorens dienden voortaan voor een decoratief doel.

 

 

 

 

 

 

 

 

Klassiek paleis

 

Vanaf de 18de eeuw was de noodzaak tot verdediging geheel verdwenen en kregen de kastelen het uiterlijk van buitenhuizen. Het idee van de verticale woontoren werd verlaten (al zijn er tot in de 19de eeuw kastelen in pseudo-middeleeuwse stijl gebouwd).De nieuwe kastelen werden gebouwd in neogotische of neorenaissancestijl en sommige architecten lieten zich inspireren door het klassieke Franse château.

 

 

 

 

 

 

Top